20 marca 2026 roku w Sali Widowiskowej Starogardzkiego Centrum Kultury mieliśmy okazję spotkać się z Ryszardem Szwochem – badaczem i pasjonatem historii Kociewia, który od lat przybliża mieszkańcom regionu jego przeszłość.
Pół wieku pracy dla Kociewia
Ryszard Szwoch to postać niezwykle zasłużona dla regionu. Urodzony w Starogardzie Gdańskim, z wykształcenia polonista, przez wiele lat pracował jako nauczyciel i wychowawca młodzieży.
Jego działalność wykracza jednak daleko poza edukację szkolną. Jest aktywnym członkiem środowisk naukowych i regionalnych, m.in. Towarzystwa Miłośników Ziemi Kociewskiej oraz Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.
Od lat zajmuje się biografistyką – dokumentowaniem losów ludzi związanych z regionem. Jest autorem setek artykułów oraz licznych publikacji, a także redaktorem Zapisów Kociewskich.
Za swoją działalność został uhonorowany wieloma odznaczeniami państwowymi i kulturalnymi, w tym Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Książka, która ocala pamięć
Centralnym punktem spotkania była publikacja Wokół słownika biograficznego Kociewia, będąca rozwinięciem wieloletniej pracy autora nad monumentalnym dziełem, jakim jest „Słownik biograficzny Kociewia”.
To właśnie ten słownik, tworzony przez lata i wydawany w kolejnych tomach, stał się pierwszym tak szerokim opracowaniem sylwetek osób związanych z regionem. Jego celem było „ocalenie pamięci o ludziach i ich dokonaniach”, które bez takich działań mogłyby zniknąć z historii.
Podczas spotkania autor opowiadał o kulisach powstawania książki: o pracy w archiwach, poszukiwaniu materiałów, rozmowach z rodzinami bohaterów oraz trudnych decyzjach dotyczących wyboru postaci.
Spotkanie pełne refleksji i wspomnień
Publiczność bardzo aktywnie uczestniczyła w wydarzeniu. Pytania dotyczyły nie tylko samej książki, ale także historii regionu, konkretnych postaci oraz metod pracy badawczej.
Nie zabrakło osobistych wspomnień autora, anegdot i refleksji na temat zmieniającego się podejścia do historii lokalnej. Wielu uczestników podkreślało, jak ważne są takie spotkania w budowaniu świadomości regionalnej.
